Mae’r datblygwyr ynni adnewyddadwy Coriolis Energy ac ESB wedi lansio ymgynghoriad cyhoeddus ffurfiol ar gyfer Fferm Wynt arfaethedig Foel Fach, ger y Bala, gogledd Cymru. Os caiff ei gymeradwyo, gallai’r prosiect 72 MW, 10 tyrbin hwn gynhyrchu digon o drydan glân i bweru dros 68,700 o gartrefi cyffredin bob blwyddyn*.

Bydd Fferm Wynt Foel Fach yn darparu Cronfa Budd Cymunedol o £8,000 fesul MW o gapasiti y flwyddyn am oes y prosiect. Mae Coriolis ac ESB yn gweithio gyda Mantell Gwynedd a CVSC (Cefnogaeth Gymunedol a Gwirfoddol Conwy) i sicrhau bod y gronfa wedi’i theilwra i anghenion lleol.

Mae’r datblygwyr hefyd yn cydweithio ag Ynni Cymunedol Cymru i drafod model perchnogaeth gymunedol a fyddai’n caniatáu i drigolion, busnesau a grwpiau lleol fuddsoddi yn y fferm wynt a derbyn elw ar eu buddsoddiad.

Dywedodd Louise Housecroft, Rheolwr Prosiect Fferm Wynt Foel Fach:

“Rydym ni wedi bod yn ymgysylltu â phobl leol ers dechrau’r prosiect ac rydym ni’n edrych ymlaen at gyfarfod trigolion eto yn y digwyddiadau ymgynghori. Mae pobl leol wedi bod yn dweud wrthym eu bod yn pryderu am filiau ynni, gwasanaethau lleol a newid hinsawdd, ac rydym ni’n credu bod gan brosiect Fferm Wynt Foel Fach ran i’w chwarae wrth fynd i’r afael â’r materion hyn: Rydym ni’n falch o’r gronfa budd cymunedol sy’n arwain y diwydiant rydym ni’n ei darparu i helpu achosion da lleol, ac yn llawn cyffro i fod yn gweithio ar bartneriaeth ag Ynni Cymunedol Cymru ar fodel cydberchnogaeth.”

Dywedodd Ben Ferguson o Ynni Cymunedol Cymru:

“Byddai cyfran ym mherchnogaeth y prosiect yn grymuso cymunedau ac yn adeiladu’n lleol. Bydd yr elw ar y gyfran sy’n eiddo i bobl leol yng ngofal pobl leol, a all benderfynu sut i ddefnyddio’r arian – boed drwy roi i elusennau lleol, darparu cyllid i sefydlu busnesau cymunedol newydd neu ddefnyddio’r arian i ddatblygu mwy o fentrau ynni cynaliadwy lleol.”

Mae Fferm Wynt Foel Fach yn cyd-fynd ag ymrwymiad Llywodraeth Cymru i gyrraedd sero net erbyn 2050. Ynni gwynt ar y tir yw’r ffurf fwyaf cost-effeithiol o gynhyrchu pŵer newydd yn y DU ac mae’n chwarae rhan hanfodol wrth leihau dibyniaeth ar ynni sy’n cael ei fewnforio.

Mae Coriolis wedi ymrwymo i wrando ac ymgorffori adborth cyn cyflwyno’r cais cynllunio terfynol i Weinidogion Cymru. Mae angen i ni ddatblygu ynni adnewyddadwy cartref am lawer o resymau: yng Nghymru, mae’r galw am drydan yn cynyddu’n gyflym wrth i wres a thrafnidiaeth gael eu trydaneiddio, ac wrth i’n diwydiannau ddadgarboneiddio. Mae lleihau ein dibyniaeth ar danwydd ffosil, y mae llawer ohono’n dod o dramor, hefyd yn fuddiol gan ei fod yn helpu i fynd i’r afael â newid hinsawdd, bydd yn sefydlogi prisiau dros amser, ac yn diogelu ein systemau ynni.